Bir dönem birinden yanımda oturmasını istemek, ondan borç para istemek kadar zor geliyordu. Sanki "Ben bunu tek başıma yapamıyorum" diye itiraf etmek gibiydi. Yetişkin bir insan faturasını ödemek, bir e-postayı yanıtlamak için neden birine ihtiyaç duysun ki?
Bu sesi uzun süre dinledim. Body doubling istemek yerine işleri erteledim, son dakikada panikle yaptım, kendime kızdım. Sonra yavaş yavaş, bu isteğin sandığım kadar büyük ya da utanç verici olmadığını fark ettim.
Kısaca: Body doubling istemek çoğu zaman sandığımızdan çok daha kolay karşılanıyor, çünkü birçok insan da kendi işlerini erteliyor. Teklifi kısa, somut ve karşılıklı bir fayda olarak sunmak utancı yumuşatıyor. Hayır cevabı ise seninle ilgili bir yargı değil.
Body doubling istemek neden bu kadar zor geliyor?
Bence bu zorluğun altında birkaç katman var.
İlki, içselleştirdiğimiz beklentiler. DEHB'li pek çoğumuz uzun süre "biraz daha çabala", "neden diğerleri gibi yapamıyorsun?" gibi cümleler duyduk. Bu cümleler zamanla kendi iç sesimize dönüşüyor. Birinden destek istemek, o iç sesi doğrulamak gibi geliyor.
İkincisi, yük olma korkusu. Karşımdaki insanın zamanını almak, onu rahatsız etmek istemiyorum. Ama body doubling'de karşımdaki kişi bana bir iyilik yapmıyor; o da kendi işini yapıyor. Onun zamanından bir şey eksilmiyor, hatta çoğu zaman o da bu saatten kazançlı çıkıyor.
Üçüncüsü, belirsizlik. "Bu ne demek, ne yapacağız, garip olmaz mı?" soruları. Body doubling kavramını bilmeyen biri için teklif ilk başta tuhaf gelebilir ve bu ihtimal bizi daha teklif etmeden durduruyor.
Dördüncüsü de reddedilme hassasiyeti. DEHB'li birçok insan, eleştiri ve reddedilme karşısında kendini çok derinden yaralanmış hissedebildiğini anlatıyor. Bir "hayır" duyma ihtimali, teklif etmenin kendisini ağır bir yüke dönüştürebiliyor. Bunu bilmek, kendime biraz daha şefkatle bakmama yardım etti.
Bakış açısını değiştirmek: bu bir yardım değil, bir anlaşma
Benim için en büyük değişim, body doubling'i "yardım istemek" yerine "ortak bir çalışma anlaşması" olarak görmek oldu.
Şöyle düşün: İki kişi aynı saatte, aynı odada ya da aynı ekranda, kendi işlerini yapıyor. Kimse kimseye hizmet etmiyor. İkisi de, birinin varlığının sağladığı o hafif ritim ve hesap verebilirlikten faydalanıyor. Bu, birlikte spor salonuna gitmek ya da birlikte yürüyüşe çıkmak gibi. Kimse yürüyüş arkadaşına "bana yardım ettiğin için teşekkürler" demiyor; ikisi de birlikte yürümenin keyfini çıkarıyor.
Çoğu insanın da ertelediği bir şey var. Vergi evrakı, bir proje, okunacak bir kitap, temizlenecek bir dolap. Body doubling teklifi, aslında onlara da bir fırsat sunuyor. Bu açıdan bakınca, teklif etmek bir talep değil, bir davet.
Body doubling teklifi için örnek mesajlar
Teklif ne kadar somut olursa o kadar kolay kabul ediliyor. Belirsiz bir "bir ara birlikte çalışalım" yerine net bir zaman ve süre öner. İşte kullandığım ya da kullanmayı düşündüğüm birkaç örnek:
- "Yarın saat üçte bir saat görüntülü yan yana çalışalım mı? Ben de bir şeyi erteliyorum, sen de istersen kendi işini getir."
- "Bu akşam bende sessiz bir çalışma saati yapmak ister misin? Herkes kendi işini yapar, sonra çay içeriz."
- "Bir şeye başlayamıyorum ve biri yanımdayken daha kolay oluyor. Yarım saat telefonda sessizce eşlik eder misin?"
- "Cumartesi kütüphaneye gidiyorum, gelmek ister misin? Konuşmadan iki saat çalışırız."
- "Haftada bir sabah birlikte çalışma saati yapmaya ne dersin? Uymayan haftalarda atlarız."
Bu mesajların ortak noktası: süre belli, ne yapılacağı belli, karşı tarafa da bir fayda sunuluyor ve bir çıkış kapısı var. "Uymazsa sorun değil" gibi küçük bir ek, karşı tarafın rahatça hayır diyebilmesini de sağlıyor. Ben bu eki yazmaya başladığımdan beri teklif etmek de daha kolay geliyor; çünkü karşımdakini köşeye sıkıştırmadığımı biliyorum.
Body doubling'i açıklamak gerekirse
Bazı insanlar body doubling kavramını hiç duymamış oluyor. Ben bunu açıklarken genelde teknik konuşmadan şöyle bir şey söylüyorum: "Tek başıma çalışırken çok dağılıyorum ama yanımda biri sessizce çalışınca odaklanmak kolaylaşıyor. Sen de kendi işini yaparsın, birbirimize karışmayız."
DEHB'den bahsetmek zorunda değilsin. Bu tamamen senin kararın. Bazı insanlarla bunu paylaşmak rahatlatıcı olabiliyor, bazılarıyla ise gereksiz. Body doubling'i açıklamak için tanı konuşmak gerekmiyor; birçok insan "birinin yanında daha iyi çalışmak" deneyimini zaten tanıyor. Çoğu zaman karşı taraf "Ha, ben de kütüphanede daha iyi çalışırım" gibi bir cevapla konuyu kendisi kapatıyor.
Hayır cevabıyla nasıl baş ederim?
Bazen hayır cevabı geliyor. Karşımdaki kişi meşgul, yorgun ya da sadece bu tarz bir çalışmayı sevmiyor olabiliyor. Bu cevaplar başta bana kişisel gibi gelirdi. Şimdi onları birer bilgi olarak görmeye çalışıyorum: Bu kişi şu an müsait değil, o kadar.
Hayır cevabından sonra elimde başka seçenekler olduğunu bilmek de rahatlatıyor:
- Başka bir arkadaşa sormak.
- Kalabalık bir kafe ya da kütüphaneye gitmek.
- Online sessiz çalışma odalarına katılmak.
- Bir "benimle çalış" videosu açmak.
Body doubling tek bir kişiye bağlı değil. Bir kapı kapandığında, diğerleri hâlâ açık. Hatta bazen bir hayır, beni tanımadığım insanlarla çalışmayı denemeye itti ve bu da kendi başına güzel bir keşif oldu.
Kendime not
Body doubling istemek, kendimle ilgili bir zayıflığı itiraf etmek değil. Kendimi tanımak ve ihtiyaçlarımı ciddiye almak. Gözlüğü olan biri gözlüğünü takmaktan utanmıyor; ben de beynimin bazı işlere başlamak için bir eşliğe ihtiyaç duymasından utanmak zorunda değilim.
Eğer şu an birine yazmak istiyorsan ama parmakların klavyenin üzerinde donup kalmışsa, mesajı olabildiğince kısa tut. Uzun açıklamalar gerekmiyor. Basit bir teklif yeterli. Gerisi, tahmin ettiğinden çok daha kolay olabilir.