Dışarıda yağmur yağarken içeride ders çalışmak, bende nedense hep daha kolay oldu. Dünya biraz küçülüyor, dışarı çıkma ihtimali azalıyor, masaya oturmak için bir bahane yerine bir sebep buluyorum. Yağmur sesi ders çalışma sırasında bu duyguyu hava durumuna bağlı kalmadan yaratmak için sık kullandığım bir yol.
MASA'da yağmur, dokuz ortam sesinden biri. Hepsi tarayıcıda üretiliyor; dosya indirmiyorsun, hiçbir şey yüklenmiyor. Bunlar uzman tavsiyesi değil, kendi hayatımda denediklerim. Aşağıda yazdıklarım bilimsel bir iddia değil, kendi deneyimim.
Kısaca: Yağmur sesi, düzenli ve yumuşak bir fon sesi olarak bazı insanlarda dikkati dağıtan küçük gürültüleri örtebiliyor. Herkese uymuyor; sessizlik seven de çok. Kısık sesle birkaç oturum deneyip kendi tepkine bak.
Yağmur sesi neden bazı DEHB'li beyinlere işe yarıyor olabilir?
Kesin bir cevabım yok, ama kendi gözlemim şöyle: Evdeki küçük sesler, mesela buzdolabı uğultusu, komşudan gelen bir kapı çarpması ya da sokaktan bir korna, beni bir anda masadan koparabiliyor. Yağmur sesi sürekli ve öngörülebilir olduğu için bu ani sesleri biraz yumuşatıyor gibi hissediyorum. Sanki arka planda zaten bir şeyler oluyor ve beynim ek bir ses için alarm vermiyor.
Bu tahmin, nörolojik bir açıklama değil; “bende böyle oluyor” demek. Benzer şeyler söyleyen insanlar da var; yine de bu kesin bir bilgi değil.
Bir de duygusal tarafı var. Yağmur bende “içeride güvendeyim” hissi uyandırıyor. Bu his ders için gerekli olan ilk adımı, yani oturmayı kolaylaştırıyor. Bunun herkeste böyle olacağını söylemiyorum. Bazı insanlarda yağmur sesi tam tersine melankoli getirebilir ya da dikkati kendine çekebilir.
Yağmur sesi ne zaman işe yaramayabilir?
Dürüst olmam gerekiyor, her zaman işe yaramıyor. Şunları fark ettim:
- Yeni bir konuyu ilk kez öğrenirken ya da zor bir problem çözerken, sessizlikte daha iyi düşündüğüm günler oluyor.
- Yağmur sesi bazen kendisi bir dikkat nesnesi hâline geliyor; kendimi damlaları dinlerken buluyorum.
- Ses fazla yüksekse yorucu oluyor ve baş ağrısına yol açabiliyor.
- Kulaklıkla uzun süre yüksek seviyede dinlemek kulağa zarar verebilir. Ses seviyesini, sesin sadece arkada kalacağı bir noktada tut ve arada kulaklıksız dinlen.
Bir de şu var: bazı günler yağmuru açıp ilk beş dakika çok güzel gidiyor, sonra aynı ses canımı sıkmaya başlıyor. Böyle olunca kendimi suçlamıyorum. Sesi kapatıyorum ya da başka birine geçiyorum; bu bir başarısızlık değil, o günkü sinir sistemimin başka bir şeye ihtiyacı olması.
Eğer sesler seni genel olarak çok rahatsız ediyorsa ya da işitme konusunda bir şikâyetin varsa, bunu bir doktorla konuşmak daha doğru olur.
MASA'da yağmur sesi nasıl açılır?
Çalışma odasına girdikten sonra ortam panelini aç ve yağmuru seç. Ses seviyesini ilk başta düşük tut, sonra yavaşça ayarla. İstersen aynı anda başka sesleri de ekleyebilirsin. Karıştırmak için küçük bir yol:
- Yağmuru orta-düşük seviyede aç.
- Kahverengi gürültüyü çok kısık ekle; yağmurun altında düşük bir zemin oluşturur.
- Bir şey fazla geliyorsa önce eklediğin sesi kapat, yağmura dön.
Bir karışım bulunca bir süre dokunmamak, “bu ses neydi, ne kadar açmıştım” diye uğraşmaktan kurtarıyor.
Hangi seslerle iyi eşleşiyor?
Kendi sevdiğim eşleşmeler şunlar:
- Yağmur + kahverengi gürültü: Yağmurun tıkırtısı arkada, kahverengi gürültü derin ve yumuşak bir zemin. Uzun okuma oturumlarında iyi gidiyor.
- Yağmur + şömine: Kış akşamı havası. Yazı yazarken ya da not çıkarırken seviyorum.
- Yağmur + kütüphane: Sakin bir okuma salonu havası veriyor.
- Yağmur + klavye sesleri: Daha çok bir proje üzerinde çalışırken, kendi yazma ritmine eşlik etsin diye.
Hepsini bir arada açmak zorunda değilsin. Bence iki ses çoğu zaman yeter. Üç sesten fazlası bende yeni bir dikkat dağıtıcıya dönüşüyor; beynim “hangisi ne diyor” diye saymaya başlıyor.
Yağmur sesini 15 dakikalık küçük bir deneyle dene
Ders başlamak zor geliyorsa, yağmuru bir başlama ritüeli yap. Sesi aç, bir bardak su al, MASA'da bir masaya otur ya da tek başına odak sayacını 15 dakikaya kur. Amaç o 15 dakikada mükemmel çalışmak değil, sadece masada kalmak. Kendini zorlamıyorsun; küçük bir deney yapıyorsun. 15 dakika bitince devam edebilir ya da kalkabilirsin. Sayaç bittiğinde “bir tur daha” demek serbest, demek zorunda değilsin.
Okuma, ödev ya da not çıkarma gibi zihni çok yormayan işlerde yağmuru daha rahat kullanıyorum. Yeni ve zor bir konuya ilk kez dalarken ise sesi önce çok kısıyor, gerekirse kapatıyorum.
Dikkatin dağıldığında “Dikkatim dağıldı” düğmesi, yağmur akarken bile seni sorgulamadan kaldığın yere getiriyor. Yağmur sesi bir şey çözmüyor, sadece zemini hazırlıyor. Asıl iş yine sende kalıyor ve bu tamam.
Son söz
Bir sese bağlanman gerekmiyor. Bir hafta boyunca yağmurla, bir hafta sessizlikle çalış, hangisinde daha az direnç hissettiğine bak. Ses iyi gelmezse de o gün masaya oturduğun gerçeği yerinde duruyor. Yağmur, sadece oturmayı biraz yumuşatan bir araç; ne bir sınav, ne de bir görev.