Sınav hazırlığında en zor kısım hiçbir zaman soru çözmek değildi bende. En zor kısım, masaya oturmaktı. Kitaplar hazır, masa açık, ama beynim bir şekilde başka işlerle meşgul oluyordu. Üstelik bu uzun bir yoldu; her gün aynı zorluğu yeniden yaşamak insanı yoruyor. YKS çalışma odası fikri bu zorluktan çıktı.
Ne doktorum ne terapist; bunu yaşayan biriyim. Öğrenciyken benim de bu tür sınav maratonlarında zorlandığım zamanlar oldu; o deneyimden yola çıkarak yazıyorum. Burada anlattıklarım bir sınav stratejisi değil, çalışma masasına oturmayı kolaylaştıracak küçük fikirler.
Kısaca: MASA'daki YKS bölümü, ortak sayaçlı, sessiz bir masa. Kamera, mikrofon, puan, sıralama yok. Küçük turlarla başlayıp sana uygun döngüyü bulabilirsin.
YKS hazırlığında en çok nerede takılıyoruz?
Kendi yaşadığım kadarıyla birkaç tipik tıkanıklık var:
- Başlamak. “Bugün çok şey var” duygusu, başlamayı zorlaştırıyor.
- Yalnızlık. Uzun ve sessiz çalışma saatleri bazı insanlar için yıpratıcı olabiliyor.
- Kıyaslama. Arkadaşların ya da sosyal medyadaki herkesin ne kadar çalıştığını görmek baskı yaratabiliyor.
- Dağılan dikkat. Telefon, düşünceler, “şunu da bir bakayım” anları.
Bunların hiçbiri “yeterince çalışmıyorsun” anlamına gelmiyor. Çoğu zaman sistem ve ortamla ilgili. Bu yüzden önerilerim hep çevreyi ve küçük adımları hedefliyor.
Bir de şu var: YKS hazırlığında “mükemmel plan” kurmak başlı başına bir erteleme biçimine dönüşebiliyor. Bende renkli programlar hazırlayıp sonra hiçbirine uymadığım dönemler oldu. Plan yanlış değildi; plana bakıp bunalıyor, bunalınca da başlamıyordum. O yüzden planın kendisinden çok, bugünkü ilk adım benim için önemli.
MASA'da YKS odası nasıl işliyor?
YKS bölümündeki masalarda ortak bir sayaç var. Konuşma, kamera, mikrofon yok. Masadaki katılımcılar şu an örnek (simüle) katılımcılar; canlı masalar hazırlanıyor. Ortak sayaç 25/5, 45/15 ya da 50/10 döngüleriyle ilerliyor. “Şimdi başla” dersen birkaç saniye içinde senin için bir masa seçiliyor. Seçim yapmaya uğraşmıyorsun.
Masaya oturduktan sonra:
- Yapılacaklar listesine bu turun tek küçük işini yaz: “Bir paragraf problemi çöz”, “bir konunun özetine bak”, “yanlış defterine iki soru ekle”.
- İstersen ortam panelinden bir ses aç. Yağmur, kütüphane ya da kahverengi gürültü sakin seçenekler; bir sonraki turda değiştirmek serbest.
- Masa lambasını aç; ekranın geri kalanı kararıyor, sadece çalışma alanın aydınlık kalıyor.
- Sayaç bitince kalk, su iç, biraz hareket et.
Bu kadar. Daha karmaşık sistemlere genelde ihtiyaç duymadım.
TYT ve AYT konularını aynı gün içinde karıştırmak sana iyi geliyorsa karıştır; tek konuya odaklanmak iyi geliyorsa öyle yap. Hangi dersin hangi turda olacağına ben karışmıyorum. Masa sadece zamanı ve sessiz bir eşlik hissini veriyor, içeriği sen belirliyorsun. Yanlış çözdüğün soruları bir deftere not etmek ya da sadece ne yaptığını tek cümleyle yazmak, sayaç bitince kafanı toparlamana yardım edebilir.
Küçük başlangıçlar: ilk tur kısa olsun
YKS gibi uzun süreli bir hazırlıkta “bugün sekiz saat çalışacağım” cümlesi bazen en büyük engel oluyor. Ben bunun yerine ilk turu çok kısa tutmayı seviyorum.
- 15 dakika: Başlamak zor olduğunda. Amaç bitirmek değil, masada kalmak.
- 25/5: Başlayabildiğinde bir sonraki adım. Konu tekrarı ve kısa soru setleri için.
- 45/15 ya da 50/10: Daha uzun bir odaklanmaya ihtiyaç duyduğun işler için; örneğin deneme çözümü ya da uzun bir konu çalışması.
Bunlar birer öneri. Kendi ritmini bulmak biraz deneme gerektiriyor ve bu deneme sürecinin kendisi sorun değil. Bazı günler 15 dakika bile çok olabilir; o zaman 10 dakikayla başla. Önemli olan süreyi kısaltmaktan utanmamak. Kısa bir tur, hiç olmayan bir turdan çok daha değerli; üstelik başlamak, çoğu zaman devam etmenin yarısı.
Dikkat dağıldığında
YKS hazırlığında dikkatin dağılması suç değil. Bunu bir performans meselesi yapmadan ele almak gerekiyor. MASA'daki “Dikkatim dağıldı” düğmesine bastığında nerede kaldığın gösteriliyor, daha küçük bir sonraki adım öneriliyor ve istersen 1 dakikalık nefes alanı açılıyor. Düğme seni uyarmıyor, yargılamıyor.
Dikkatin dağıldığı bir yerde fark etmek ve dönmek, hiç dağılmamaktan daha gerçekçi bir hedef. Ben bu düğmeyi bir sınav sırasında değil, çalışırken “yeniden başlama alışkanlığı” kazanmak için kullanıyorum.
Odada küçük, destekleyici mikro mesajlar da çıkıyor. Seri yok, puan yok, sıralama yok. Dün çalışamadıysan bugün sıfırdan başlıyorsun; “seri kaybı” diye bir kavram yok.
Bu odanın sınırları ve destek
Dürüst olmak istiyorum:
- MASA bir ders programı ya da koçluk hizmeti değil. Hangi konuyu ne zaman çalışacağını söylemiyor.
- Herkese uymayabilir. Bazı öğrenciler yalnızken daha verimli çalışıyor.
- Dikkat sorunların günlük hayatını ciddi şekilde etkiliyorsa, bir psikiyatriste ya da çocuk-ergen ve yetişkin psikiyatrisinde deneyimli bir uzmana danışmak çok değerli olabilir. Tanıyı yalnızca bir hekim koyabilir.
- Sınav kaygısı, uyku sorunları ya da ruh hâlinde sürekli bir düşüş fark edersen, bunu yakınlarınla ve bir uzmanla paylaşman önemli.
Son söz
YKS yoğun bir dönem ama senin değerin bir puandan ibaret değil. Masaya bir gün oturamadıysan, ertesi gün tekrar deneyebilirsin. Sessiz bir masanın yanında çalışmak, belki senin için başlamanın kolay bir yolu olur. Olmazsa başka yollar da var; hepsini denemek, hiçbirine mecbur olmamak da serbest.